Velosipeddən yıxılma, oyun meydançasında baş-başa toqquşma və ya idman zədəsi -bütün bunlar beyin sarsıntısına səbəb ola bilər. Valideynlər üçün bu həmişə narahatedici vəziyyətdir, çünki əlamətlər dərhal üzə çıxmaya bilər.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, beyin sarsıntısı haqqında danışarkən çoxları bunu futbol və ya reqbi kimi peşəkar idmanla əlaqələndirir. Lakin əslində bu cür travmalar gündəlik həyatda daha tez-tez baş verir. Məktəb həyətində oyun zamanı, velosipeddən yıxıldıqda və ya yol-nəqliyyat hadisələrində.
Mütəxəssislərin qeyd etdiyi kimi, simptomların müxtəlif olması səbəbindən valideynlər üçün uşağın həqiqətən beyin sarsıntısı keçirib-keçirmədiyini anlamaq bəzən çətin olur. Buna görə də əsas əlamətləri və düzgün davranış qaydalarını bilmək vacibdir.
Beyin sarsıntısı nədir?
Beyin sarsıntısı baş beyninin travmasıdır və onun fəaliyyətini müvəqqəti olaraq dəyişir. Bu, yalnız başa birbaşa zərbə nəticəsində yaranmır. Bəzən bədənə və ya boyuna güclü zərbə də beynin kəllə daxilində hərəkət etməsinə səbəb olur. Nəticədə beyin fəaliyyətində müvəqqəti pozuntular yaranır və bu da müxtəlif əlamətlərlə özünü göstərir.
Beyin sarsıntısının əsas əlamətləri
Unutmaq olmaz ki, əlamətlər zədədən dərhal sonra deyil, bir neçə saat və ya hətta gün sonra da ortaya çıxa bilər. Ən çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır:
baş ağrısı
başgicəllənmə
ürəkbulanma
diqqətin cəmlənməsində çətinlik
tez yorulma
işığa və ya səsə həssaslıq
fikirlərin qarışması
tarazlıq problemləri
Hər bir halda əlamətlər fərqli ola bilər, yəni uşaq bu əlamətlərin yalnız bir qismini hiss edə bilər.
Nə vaxt dərhal xəstəxanaya müraciət etmək lazımdır?
Bəzən baş zədəsi sadə sarsıntıdan daha ciddi ola bilər. Belə hallarda dərhal tibbi yardım almaq vacibdir. Aşağıdakı əlamətlər müşahidə olunarsa, təcili olaraq həkimə müraciət edilməlidir:
boyunda güclü ağrı
əl və ya ayaqlarda keyimə və ya iynələnmə hissi
həddindən artıq yuxululuq və ya çaşqınlıq
huşun itirilməsi
dayanmayan güclü baş ağrısı
qıcolmalar
zərbədən sonra qusma
ikili görmə
Bu əlamətlər daha ciddi beyin zədəsinin göstəricisi ola bilər və gecikmədən tibbi müdaxilə tələb edir. Valideynlərin diqqətli olması və uşağın vəziyyətini izləməsi bu kimi hallarda həyati əhəmiyyət daşıyır. Erkən müdaxilə ağır fəsadların qarşısını almağa kömək edir.
Uşaq beyin sarsıntısı