ABŞ və İran arasında əldə olunduğu bildirilən atəşkəs razılaşması beynəlxalq gündəmin əsas mövzusuna çevrilib.
Lent.az nüfuzlu beynəlxalq mənbələrə istinadən sizə Yaxın Şərqdəki müharibənin üzdə görünməyən məqamları ilə bağlı araşdırma təqdim edir.
Əvvəlcə qeyd edək ki, atəşkəslə bağlı razılaşmanın detalları və real təsiri ilə bağlı ciddi suallar qalmaqdadır. İsrail tərəfinin açıqlamaları, Vaşinqtonun taktiki addımları və Tehranın mövqeyi münaqişənin hələ də tam bitmədiyini göstərir.
İsrailin Baş naziri Benjamin Netanyahu bildirib ki, ABŞ və İran arasında əldə olunan atəşkəs Livanı əhatə etmir. Bu artıq müharibənin bitmədiyini göstərir. Məlum olur ki, regionda gərginlik yalnız müəyyən hissədə azalır, lakin ümumi təhlükənin davam edir.
Eyni zamanda beynəlxalq ictimaiyyət atəşkəsi müsbət addım kimi qiymətləndirərək Yaxın Şərqdə davamlı sülhə çağırış edib. Bununla belə, regionda baş verən hadisələr göstərir ki, tərəflər arasında etimad hələ də çox zəifdir.
Digər tərəfdən, İsraildə hökumətin atəşkəslə bağlı susqunluğu qeyri-müəyyənliyi daha da artırır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə açıqlamasında bildirib ki, ABŞ İranı bombalamağı 2 həftəlik dayandıracaq və bu müddət ərzində “uzunmüddətli sülh” üzrə danışıqlar aparılacaq. Bu addım müharibənin tam dayandırılması deyil, daha çox taktiki fasilə kimi qiymətləndirilir.
Atəşkəsin real nəticəsi varmı?
Hazırkı vəziyyətə görə, atəşkəs tam və sabit deyil.
1. ABŞ yalnız müvəqqəti olaraq əməliyyatları dayandırır
2. İsrail isə bəzi istiqamətlərdə hərbi hazırlığını davam etdirir
3. İran tərəfi isə həm hərbi, həm də siyasi təzyiq aləti kimi mövqeyini qoruyur
Bu səbəbdən atəşkəs daha çox “kövrək” razılaşma kimi görünür.
Müharibə bitibmi?
Bu suala birmənalı cavab var - Xeyr, müharibə faktiki olaraq bitməyib.
Aktiv genişmiqyaslı zərbələr azalsa da, regionda siyasi gərginlik və hərbi hazırlıqlar
davam edir. Bu isə münaqişənin dondurulmuş mərhələyə keçdiyini, lakin sona çatmadığını göstərir.
Müharibə kimin xeyrinə irəliləyir?
Bu barədə analitiklərin fikirləri fərqlidir:
ABŞ üçün:
Ölkə hərbi gücünü göstərdi, amma enerji və siyasi təzyiqlə üzləşdi.
İsrail üçün:
İranın bəzi hərbi obyektlərinə zərbələr endirdi, lakin təhlükə tam aradan qalxmadı.
İran üçün:
Ağır zərbələr alsa da müqavimət qabiliyyətini qorudu, regionda təsir imkanlarını tam itirmədi.
Bir sözlə tam bir qalib yoxdur.
Münaqişənin gələcəyi necə və hara gedir?
Hazırkı müharibənin gedişatı göstərir ki, tərəflər tam müharibədən çəkinir, amma geri də çəkilmir, diplomatik danışıqlar paralel gedir. Bu isə vəziyyəti uzunmüddətli qeyri-sabitlik mərhələsinə aparır.
ABŞ–İran atəşkəsi münaqişəni dayandırmaqdan daha çox onu müvəqqəti olaraq zəiflədib. İsrailin mövqeyi, İranın cavab addımları və ABŞ-ın dəyişkən siyasəti fonunda müharibənin hələ bitmədiyi aydın görünür. Region isə hələ uzun müddət gərginlik içində qalacaq.
İsrail-İran müharibəsi ABŞ-İran müharibəsi ABŞ İran İsrail müharibə atəşkəs Donald Trump Netanyahu Yaxın Şərq siyasi analiz beynəlxalq münasibətlər