Mütəxəssislər istehlakçıları ev üçün ətir seçərkən daha şüurlu olmağa çağırır, çünki azot oksidləri və xırda dispers hissəciklərin gizli təhlükəsi mövcuddur.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, şam işığında keçən rahat bir axşam ağciyərləriniz üçün ciddi sınağa çevrilə bilər. Yeni elmi məlumatlar göstərir ki, populyar dekor elementi qapalı məkanın havasını tütün tüstüsündən belə daha çox çirkləndirə bilər və bu, ailənin bütün üzvlərinin sağlamlığı üçün görünməz, lakin real təhlükə yaradır.
Aromatik alovda gizlənən görünməz düşmən
İrlandiyanın Kork şəhərində yerləşən Milli Universitetin tədqiqatçısı Asit Kumar Mişra və Qoluey Universitetindən Mari Koggins aromatik şamların tez-tez yandırıldığı məkanlarda havanın tərkibini ətraflı şəkildə analiz ediblər. Nəticələr narahatedici olub: belə otaqlarda xırda dispers toz hissəciklərinin səviyyəsi Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının müəyyən etdiyi normadan 15 dəfə yüksəkdir.
Bundan əlavə, yanma prosesi zamanı bir sıra zərərli qazlar ayrılır:
Kükürd dioksidi;
Karbon monoksid (CO);
Azot oksidləri (NOx).
Havanın keyfiyyətinə mənfi təsir baxımından bir şam, xüsusilə də xırda dispers hissəciklərin toplanması baxımından, bir siqaretdən 4 dəfə daha təhlükəli ola bilər. Bu hissəciklər ağciyər toxumasına dərin nüfuz edir. Həkimlər xəbərdarlıq edir ki, orqanizmin reaksiyası həm ani, həm də yığılan şəkildə ola bilər. Qısamüddətli simptomlar çox vaxt adi yorğunluq və ya yüngül allergiya kimi qəbul edilir: göz və burun-boğaz qıcıqlanması, asqırma və nəfəs alarkən narahatlıq.
Lakin şamların müntəzəm istifadəsi daha ciddi risklər yaradır:
Xroniki bronxitin inkişafı;
Ürək-damar xəstəlikləri riskinin artması;
Ağciyərlərdə onkoloji proseslərin yaranma ehtimalı.
Xüsusilə astma xəstələri risk qrupuna daxildir. Onlar üçün aromatik tüstü xəstəliyin kəskinləşməsinə səbəb ola biləcək güclü tetikleyicidir. Qeyd etmək lazımdır ki, təbii mumdan hazırlanmış şamlar da tam təhlükəsiz deyil: onların tərkibi otaq havasındakı ozonla reaksiyaya girərək zərərli maddələr yarada bilər.
Rahatlıqdan imtina etmədən ziyanı necə azaltmaq olar
Əgər şamlardan tam imtina etmək istəmirsinizsə, mütəxəssislər üç əsas qaydaya əməl etməyi tövsiyə edirlər:
Məkan: Şamları yalnız böyük və yaxşı havalandırılan otaqlarda yandırın.
Havalandırma: Onları açıq pəncərəyə yaxın yerləşdirin və ya terras və balkonlarda istifadə edin.
Vaxt: Zərərli maddələrin əsas hissəsi yanma zamanı ayrıldığı üçün şamı 20–30 dəqiqədən artıq yanılı vəziyyətdə saxlamayın.
Bu sadə qaydalara əməl etməklə sağlamlığınıza zərər vermədən evinizdə rahat və xoş atmosfer yarada bilərsiniz.
Ev hava çirkliliyi zərərli qazlar