Cinayət və ədalət siyasəti Araşdırmaları İnstitutunun (Crime & Justice Policy Research Institute for Crime & Justice Policy Research) ekspertlərinin fikrincə, məhkumların sayının göstəricisi dünya ölkələrinin sosial rifahının və təhlükəsizliyinin, habelə ədalət və cinayətkarlıqla mübarizə sahəsində dövlət siyasətinin əsas qiymətləndirmələrindən biridir.
Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, mMəhbus" termini, inzibati məqsədlər üçün saxlanılan cinayət törətməyən məhbuslar istisna olmaqla, məhkəmə hökmü ilə həbs, həbs və ya azadlıqdan məhrum etmə ilə əlaqədar səlahiyyətli orqanların və ya vəzifəli şəxslərin qərarı ilə həbsxanalarda və ya penitensiar müəssisələrdə saxlanılan şəxsləri əhatə edir.
Yekun indeks həbsxanada saxlanılan insanların sayını müəyyən bir ölkənin ümumi əhalisinə bölməklə və sonra 100.000-ə vurmaqla hesablanır və nəticədə ölkədə yaşayan hər 100.000 nəfərə düşən məhbusların sayı əldə edilir.
Reytinq dünyanın 224 ölkəsinin göstəricilərini qiymətləndirir.
Lider ölkələr
Cinayət və Ədalət Siyasəti Tədqiqatları İnstitutunun son məlumatlarına görə, El Salvador hazırda dünyada ən yüksək həbs nisbətinə malikdir. Son məlumatlara görə, cəza çəkən hər 100.000 sakinə 1659 məhbus düşür.
Ekspertlər bildirirlər ki, El Salvadorda yüksək həbs nisbətləri ölkənin hazırkı prezidenti Nayib Armando Bukele Ortesin transmilli küçə dəstələri və qrupları ilə mübarizə aparmaq üçün başlatdığı kampaniya ilə birbaşa əlaqəlidir.
Yeri gəlmişkən, o, hakimiyyətə gəlməzdən əvvəl El Salvador dünyanın ən təhlükəli ölkəsi hesab olunurdu, burada cinayətkar dəstələr və narkotik kartelləri ölkəni gizli şəkildə idarə edir və onilliklər boyu yerli vətəndaşları terrora məruz qoyurdular.
Kuba hər 100.000 vətəndaşa 794 məhbusla dünyada ikinci ən yüksək həbsxana əhalisinə malikdir. Ruanda isə hər 100.000 sakinə 620-yə qədər məhbusla üçüncü ən yüksək həbsxana əhalisinə malikdir.
Bu göstəriciyə görə dünyanın ilk 10 ölkəsinə Türkmənistan (hər 100.000 vətəndaşa 576 məhbus), Amerika Birləşmiş Ştatları (hər 100.000 vətəndaşa 542 məhbus), Amerika Samoası (hər 100.000 vətəndaşa 538 məhbus), Panama (hər 100.000 vətəndaşa 533 məhbus), Quam (hər 100.000 vətəndaşa 530 məhbus), Tonqa (hər 100.000 vətəndaşa 516 məhbus) və Türkiyə (hər 100.000 vətəndaşa 468 məhbus) daxildir.
MDB üzrə statistika
Birlik ölkələri arasında Belarus ən yüksək həbsxana əhalisinə malikdir. Orada həbsxana nisbəti hər 100.000 vətəndaşa təxminən 345 nəfərdir (dünyada 24-cü yer).
Rusiya MDB-də ikinci, qlobal miqyasda isə 35-ci yerdədir (hər 100.000 vətəndaşa 300 məhbus düşür). Azərbaycan hər 100.000 sakinə 264 məhbus düşməsi ilə MDB ölkələri arasında üçüncü, qlobal miqyasda isə 50-ci yerdədir.
MDB məkanında Qazaxıstan (103-cü yer – hər 100 min əhaliyə 163 məhbus), Tacikistan (112-ci yer – hər 100 min əhaliyə 145 məhbus), Qırğızıstan (145-ci yer – hər 100 min əhaliyə 112 məhbus), Özbəkistan (166-cı yer – hər 100 min əhaliyə 85 məhbus) və Ermənistan (167-ci yer – hər 100 min əhaliyə 83 məhbus) yuxarıda qeyd olunan ölkələrdən daha aşağı göstəricilərə malikdir.
Ən az məhbus haradadır?
Cinayət və Ədalət Siyasəti Tədqiqatları İnstitutunun statistikasına görə, Yəməndə dünyada ən az həbsxana əhalisi var. Orada hər 100.000 sakinə yalnız 14 nəfər həbsxanada cəza çəkir.
Həbs nisbətinin aşağı olduğu digər ölkələrə Somali (hər 100.000 vətəndaşa 16 məhbus), Lixtenşteyn (hər 100.000 vətəndaşa 20 məhbus), Qambiya (hər 100.000 vətəndaşa 22 məhbus), Farer adaları (hər 100.000 vətəndaşa 24 məhbus), Konqo (hər 100.000 vətəndaşa 27 məhbus), Qvineya-Bisau (hər 100.000 vətəndaşa 31 məhbus), Nigeriya (hər 100.000 vətəndaşa 33 məhbus), Yaponiya (hər 100.000 vətəndaşa 33 məhbus) və İslandiya (hər 100.000 vətəndaşa 35 məhbus) daxildir.
Bu fonda vurğulamaq yerinə düşər ki, cinayətkarlıq səviyyəsi aşağı, dövlət institutları güclü və cəmiyyətləri yüksək əxlaqlı olan Lixtenşteyn, Yaponiya və İslandiya istisna olmaqla, yuxarıda adı çəkilən ölkələrdə həbsxana nisbətlərinin bu qədər aşağı olması onların elitası arasında daimi hakimiyyət mübarizəsi və ümumiyyətlə dövlət orqanlarının daxili vəziyyətə nəzarət etməməsi ilə əlaqədardır.
Məhbus ən çox məhbus olan ölkələrMənbə: lent.az