Maliyyə vərdişləri böyük ölçüdə irsi xarakter daşıyır. Yoxsulluq içində böyüyən insanlar adətən yetkinlik yaşlarında da müəyyən davranış qəliblərini izləməyə davam edirlər.
Lent.az xarici mediaya istinadla yoxsulluq içində böyüyənlərlə bolluq içində böyüyənləri bir-birindən ayıran beş incə vərdişi təqdim edir.
Markaya deyil, qiymətə baxırlar
Maddi sabitlik içində böyüyən insanlar adətən tanıdıqları markanı seçir və alış-verişə davam edirlər. Bunun səbəbi onların diqqətsiz olması deyil, uşaqkən qiymət etiketlərinə baxmaq məcburiyyətində qalmamalarıdır. Digər tərəfdən, yoxsulluq görmüş insanlar məhsulun ilk növbədə qiymətinə diqqət yetirirlər.
Araşdırmalar göstərir ki, maddi sıxıntı yaşayan birinin beyni qiymət siqnallarına, ac bir insanın "tort" sözünə verdiyi reaksiya ilə eyni şəkildə reaksiya verir. Gəliriniz artsa belə, bu vərdiş qalır; sadəcə, marka seçimi zamanı tətbiq etdiyiniz bu davranış qəlibi adi makarondan, məsələn, zeytun yağına keçid edir. Maraqlıdır ki, uşaqlıqda qənaətcillik kimi görünən bu vərdiş, yetkinlikdə daha çox sərvət gətirən bir xüsusiyyətə çevrilir.
Gözlənilməz pulu sanki artıq xərclənmiş kimi dəyərləndirirlər
Gözlənilməz bir mükafat və ya hədiyyə gəldikdə, maddi rifah içində böyüyənlər bunu səyahətə və ya yeni bir geyimə xərcləməyə meylli olurlar. Yoxsulluq görmüş biri isə bu pulu dərhal borclarını ödəməyə, yığım etməyə və ya nəyisə təmir etməyə yönəldir. Maddi qeyri-sabitlik yaşamış şəxslər gələcəkdə yarana biləcək şoklara qarşı daha aqressiv şəkildə qənaət edirlər. Lakin bu ehtiyatlılıq bəzən investisiya sahəsində riskdən qaçmağa və uzunmüddətli qazanc imkanlarını itirməyə səbəb olur.
Hər şeyi dollarla deyil, saatla hesablayırlar
Yoxsulluq görmüş biri üçün 60 dollarlıq restoran hesabı sadəcə rəqəm deyil; bu, bir tam iş növbəsi və ya bir həftəlik market alış-verişi deməkdir. Onlar bu pulu xərcləsələr belə, məbləğlə o pulu qazanmaq üçün sərf olunan zaman arasındakı əlaqə beyinlərində həmişə canlı qalır. Varlı mühitdə böyüyənlər isə fərqli düşünürlər: nahar büdcəsi, əyləncə büdcəsi və s.
Özünə pul xərcləmək fiziki narahatlıq yaradır
Qənaətlə böyüyənlər özlərinə pul xərclədikdə, xüsusilə "vacib olmayan" bir şey aldıqda dərhal günahkarlıq hissi və fiziki narahatlıq keçirirlər. Valideynlərinin pul üstündə mübahisə etdiyini görərək böyüyən uşaqların bədəni, pul xərcləməyin mübahisə səbəbi olduğunu öyrənmişdir. Bank hesabındakı balans artsa belə, bədən bu "təhlükə" siqnalını almağa davam edir.
Ucuzluğu məsuliyyətli olmaqla qarışdırırlar
Yoxsulluq içində böyüyənlər üçün ən ucuz variantı seçmək "doğru olanı etmək" hissi yaradır. Lakin əslində "ucuz" və "iqtisadi cəhətdən səmərəli" eyni şey deyil. Bəzən daha keyfiyyətli məhsula bir az çox ödəmək uzunmüddətli perspektivdə daha sərfəli olsa da, bu insanlar daxili bir instinktlə ən ucuzuna qaçırlar. Varlı ailələrdən gələnlər isə əksinə, yüksək qiymətin mütləq keyfiyyət olduğunu düşünərək ən bahalı seçimi etmək səhvini buraxırlar.
varlı kasıb maraqlı